Gedenkteken voor voormalig Krankzinnigengesticht in wijk Kortenbos

7 June 2026, 10:07 uur
Den Haag & Regio
mainImage
J. Stellingwerf
De Antoniuskapel in 1570, collectie Haags Gemeentearchief

Het Historisch Genootschap Parnassia Groep wil een gedenkteken plaatsen in de wijk Kortenbos als blijvende herinnering aan het Pest- en Dolhuys dat ooit was gevestigd aan het Slijkeinde. Eeuwenlang werden daar mensen met psychische problemen opgevangen en geholpen.

Het genootschap zet zich in om meer aandacht te vestigen op de geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in Den Haag. Een van de vroegste vormen daarvan vond plaats in de Antoniuskapel rond 1466 aan het Slijkeinde. Sinds de Middeleeuwen werden mensen die behoefte hebben aan warmte, aandacht, voedsel en zorg daar opgevangen.

De Antoniuskapel ontwikkelde zich door de eeuwen heen. Van kapel tot Pest- en Dolhuys, Verbeterhuis en later tot Geneeskundig gesticht voor Krankzinnigen. Deze geschiedenis eindigde abrupt tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdens de eerste razzia en deportatie op 31 december 1942. Vanuit de Haagse psychiatrische instelling Rosenburg werden toen zowel Joodse patiënten als onderduikers via Westerbork naar vernietigingskampen in Polen weggevoerd.

Afwijken van de norm

De geschiedenis van het Pest- en Dolhuis biedt volgens het genootschap een relevante kijk op de geschiedenis van de geestelijke gezondheidszorg in onze stad en hoe door de eeuwen heen is omgegaan met mensen die psychische problemen hebben, die soms onbegrepen gedrag vertonen of die op andere manieren afwijken van de norm.

De Antoniuskapel bestaat niet meer en op de voormalige locatie aan het Slijkeinde herinnert niets meer aan deze geschiedenis. Het Historisch Genootschap Parnassia Groep wenst hier verandering in aan te brengen door een gedenkteken te ontwikkelen dat deze geschiedenis verbeeldt. De kosten hiervan worden gedragen door de Parnassia Groep. De gemeente Den Haag heeft al laten weten mee te willen werken aan zo'n herinneringsplek. Ook bij omwonenden in de wijk is steun voor het initiatief.